Print pagina

Auditing: (g)een gebed zonder end?


25 november 2016

Als auditing systematisch zou bevorderen dat de geauditeerde organisatie continu verbetert, zou de frequentie van auditing kunnen afnemen. Maar het auditen van managementsystemen voor certificatie herhaalt zich met een voorgeschreven frequentie en aantal dagen audittijd. In het slechtste geval houden auditor en auditee elkaar gevangen in een tredmolen. Is het inderdaad zo dat ‘people don’t do what you expect, they do what you inspect’? Of schiet de effectiviteit van certificatieauditing tekort?

Organisaties zijn druk bezig met auditen en geaudit worden. In 2014 zijn wereldwijd 1.138.155 ISO 9001:2008-certificaten verleend. In Nederland stond de teller op 10.433. Voor al deze organisaties betekent de certificatie een forse investering, denk aan de out-of-pocket kosten van de beoordeling en de interne kosten van de uren van de geauditeerde organisaties (de auditees). In de beleving van ‘het moet van ISO’ kunnen daar nog aardig wat uren bijkomen, bijvoorbeeld het documenteren van afwijkingen.
Hoe werpt deze inspanning maximaal zijn vruchten af? De eerste vraag is dan wat auditees hopen te bereiken met certificatie en of dat doel voor de auditerende instelling (de auditor) en de auditee helder is en gedeeld. Ten tweede is de vraag in welke mate de norm waartegen geaudit wordt geaccepteerd is.

Het doel van certificatie
Certificatie is succesvol en een positieve ervaring als alle medewerkers geëngageerd zijn. Ofwel: de reden of het doel moet begrepen en omarmd zijn. Een organisatie kan om verschillende redenen besluiten zich te laten certificeren. Het kan gaan om commerciële overwegingen (zonder certificaat geen business met bepaalde klanten), als stok achter de deur bij de ontwikkeling en instandhouding van een managementsysteem, of om de kans te leren van de onafhankelijke blik van een derde. In het laatste geval is er sprake van engagement.

In de norm ISO 17021:2011 staat het doel als volgt omschreven:  ‘… de certificatie van een managementsysteem biedt onafhankelijk bewijs dat het managementsysteem van een organisatie:
1. aan de voorgeschreven eisen (de norm) voldoet,
2. in staat is om op consistente wijze haar gestelde beleid en doelstellingen te verwezenlijken en
3. op doeltreffende wijze is ingevoerd’.

Certificatie beoogt dat belanghebbenden duurzaam vertrouwen kunnen stellen in de effectiviteit van het managementsysteem van de auditee (ISO 17021:2011 10.2.3). In gewone taal: de organisatie komt (minstens) haar afspraken met klanten na en waar het beter moet of kan, onderneemt de organisatie actie.

Lees verder...


Terug