Print pagina

Lean leiderschap: managers hoeven geen verspilling te zijn


5 januari 2016

Managers hoeven geen verspilling te zijn zolang zij de kneepjes van 'lean leiderschap' toepassen. Het aantal managers in Nederland neemt af - en sommige mensen vinden dat prima omdat ze denken dat managers niet echt toegevoegde waarde leveren voor hun eindklant. Lean leiderschap blijkt de ontbrekende schakel te zijn: om continue procesverbetering te realiseren, is een goede samenwerking tussen teamleden en hun leidinggevenden op verschillende organisatieniveaus belangrijk. Dat concludeert Desirée van Dun, die op 11 december 2015 promoveerde aan de Universiteit Twente (faculteit Behavioural, Management and Social Sciences).

Desirée van Dun onderzocht effectief leiderschap en teamdynamiek in organisaties die lean principes toepassen. Lean Management gaat om het continu verbeteren van werkprocessen zodat deze zoveel mogelijk waarde toevoegen voor de eindklant. Lean wordt in vrijwel elke sector en in veel organisaties toegepast. Toch leidt lean niet in alle organisaties tot hogere prestaties op de werkvloer.

Wat blijkt?
Goed-presterende lean teams hebben een specifieke teamdynamiek, die bestaat uit specifieke gedragspatronen, gevoelens en gedachten. Van Dun: “Naast gedrag als informatie delen en prestaties monitoren, moeten teamleden zich veilig voelen om zich uit te spreken en onenigheid te bespreken. En ze moeten ook betrokken zijn bij de organisatiedoelen. Dat vergt dus nogal wat!”
Leidinggevenden kunnen die effectieve teamdynamiek stimuleren door goed te luisteren naar hun medewerkers en duidelijk en consequent te communiceren over de organisatiestrategie van continu verbeteren. Uit het onderzoek blijkt verder het belang van een heldere organisatiestructuur, consistent HR beleid en voldoende tijd en middelen om continu te verbeteren. Van Dun: “Wanneer er onrust is in de organisatie die lang aanhoudt, bijvoorbeeld in een reorganisatieronde, dan heeft dit op lange termijn negatief effect op de lean teamprestaties op de werkvloer.

”Hoger management speelt dus een belangrijke rol in het succes van lean teams op de werkvloer. Het ontwikkelde lean leiderschap profiel van specifiek gedrag en waarden kan HR professionals helpen om hun selectie, training en promotiemethoden, en daarmee het leiderschap binnen hun organisaties, te verbeteren. Ook interne en externe lean adviseurs hebben baat bij het onderzoek. Hun interventies zouden meer gericht moeten worden op de ontwikkeling van lean leiderschapsgedrag, in plaats van het 'uitrollen' van een vaste 'lean toolbox' over verschillende teams. Op basis van haar onderzoek ontwikkelde Van Dun zelf dan ook verschillende interventies voor de ontwikkeling van lean teams, waaronder coaching van leidinggevenden en teams op hun lean gedrag, en een  'lean team zelf-scan'.

Onderzoek
Voor haar proefschrift voerde Van Dun vier verschillende studies uit: een literatuuronderzoek, een observatiestudie van zes Lean midden managers, een vragenlijst bij 429 leden en teamleiders van 25 lean teams, en vijf case studies van goed-presterende lean teams. Lean teams zijn werkvloerafdelingen, zoals declaratieverwerkingsteams of productieteams, die hun eigen werkprocessen continu verbeteren met lean methodieken. Van Dun volgde gedurende drie achtereenvolgende jaren vijf lean teams die bij aanvang van de studie zeer goed presteerden. Hierbij verzamelde zij data door middel van meelopen, video-observatie, (groeps)interviews, vragenlijsten en het verzamelen van de objectieve prestatiecijfers van de teams.

Bron: Universiteit Twente


Terug