Print pagina

We moeten geen kennisstapelaar worden, maar meester in zoekroutines


17 augustus 2011

Verandering in denken
De oplossing is simpel

Sinds jaar en dag kennis boodnodig om te leven en te overleven. Maar het gezegde: 'wie kennis heeft, heeft macht' verandert sterk. Het nieuwe adagium is: wie toegang tot kennis heeft, heeft macht. Niet het weten, maar weten wíe het weet. In de huidige tijd is er zoveel kennis beschikbaar dat het erom gaat hoe je die kennis kunt ontsluiten. De toegang tot kennis en het orde scheppen in de kennisbrij is belangrijker geworden dan de kennis zelf. Oudere generaties bieden daarbij het referentiekader, denkt Rob Vinke. Als kenniswerkers beschikken ze namelijk over oude zoekroutines. Volgens Vinke zijn jongere generaties veel betere netwerkers, maar kunnen aangeboden kennis moeilijk sorteren op de kenmerken ‘waardevol' en 'waardeloos'. Samenwerking tussen oudere en jongere generaties is de meest simpele oplossing om meer uit kennis te halen en meer met kennis te doen.

Verandering in denken
Ooit was er alleen de orale samenleving en cultuur. Dat is een cultuur zonder schrift. Kennis wordt van generatie op generatie overgedragen van spreker naar luisteraar. Dan komt het schrift als bron van overdracht erbij. Er zijn tijden geweest dat het kunnen schrijven en lezen slechts aan een enkeling was voorbehouden. Meestal waren dat de machtigen in een leefgemeenschap. Gekroonde hoofden, adel, grootgrondbezitters en kerk stonden niet voor in de rij om anderen toe te laten tot de machtsbron van het lezen en schrijven. Bij ons was de schrijftaal gedurende een lange periode Latijn. Daarna wordt de gesproken volkstaal heel geleidelijk ook in geschreven vorm toegepast. In de periode zonder geschreven taal moest je een sterk geheugen hebben. Dat geheugen werd ondersteund door elkaar verhalen op rijm te vertellen. Rijmende zinnen zijn beter te onthouden en beter over te dragen. Het is boeiend om te zien dat straattaal vandaag de dag in de vorm van rap op rijm wordt overgedragen.

Wat is de kern van de aanpak om met steeds meer beschikbare kennis om te gaan? Steeds meer informatie in ons hoofd opslaan? We kunnen eindeloos veel onthouden als we de kennis in de juiste vorm aan onze hersenen aanbieden. Veel onthouden is niet het probleem en nog beter leren onthouden is niet de oplossing. Het gaat erom kennis uit het geheugen 'boven water' te halen. Het probleem is de juiste sleuteltjes vinden en hanteren waarmee je de kennis, opgeslagen in het geheugen, toegankelijk maakt. Dat was nog voor de komst van het internet. Onderzoek wijst uit dat internetgebruik ons geheugen beïnvloedt. We herinneren minder goed en zoeken meer op.

Nu moeten we niet dezelfde fout maken en zelf proberen alle beschikbare kennis elektronisch op te slaan. We hebben dan uiteindelijk wel de beschikking over steeds meer kennis, maar we kunnen er nog steeds niet bij. Dan hebben we er weinig aan. Daarom zijn toegang geven en toegang krijgen tot kennis de toverwoorden van dit tijdsgewricht. Alles staat of valt bij het toegang vinden en toegelaten worden tot de kennisbronnen.
Top

De oplossing is simpel
We moeten geen kennisstapelaars worden maar meesters in zoekroutines. Natuurlijk moet daar wel een referentiekader bij om de waarde van de aangedragen en gevonden kennis op waarde te kunnen schatten. Oudere generaties bieden daarbij het broodnodige referentiekader, denkt Rob Vinke. Oudere generaties beschikken, als kenniswerkers, over oude zoekroutines maar ook over een degelijk referentiekader. Jongere generaties zijn veel betere netwerkers en feitelijk zijn het kennissenwerkers, maar kunnen aangeboden kennis moeilijk sorteren op de kenmerken ‘waardevol' en 'waardeloos'. Samenwerking tussen oudere en jongere generaties is de meest simpele oplossing om meer uit kennis te halen en meer met kennis te doen.
Top

Bron: Gids Online


Terug