Print pagina

Positieve werkomgeving belangrijker dan leefstijl - TQ©


6 januari 2011

Werk als uitgangspunt voor gezondheidscampagnes
Samenvatting conclusies

Een positieve werkomgeving blijkt voor hoogopgeleid personeel van cruciaal belang. De invloed ervan op het werkvermogen is nog groter dan die van de leefstijl en belangrijke privégebeurtenissen. Dit blijkt uit  onderzoek over werkvermogen en duurzame inzetbaarheid van dr. Tilja van den Berg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij concludeert dit op basis van enquêtes en lichamelijke onderzoeken bij meer dan 1000 werknemers uit verschillende Europese landen. De deelnemende mannen en vrouwen, veelal dertigers en veertigers, werken voor verzekeringsmaatschappijen, IT-ondernemingen en consultancyfirma's.
Tilja van den Berg geeft in haar proerfschrift nieuwe inzichten in de rol van verminderde gezondheid en uitval uit betaalde arbeid, de associaties van individuele kenmerken, leefstijl en werkgerelateerde kenmerken met verminderd werkvermogen en de gevolgen van verminderd werkvermogen voor ziekteverzuim en productiviteitsverlies op het werk. Verder geeft ze ook aanbevelingen voor beleid, praktijk en toekomstig onderzoek.

Werk als uitgangspunt voor gezondheidscampagnes
Onder een goede werkomgeving wordt onder meer verstaan dat mensen hun collega's vertrouwen, zich onderdeel van een team voelen, hun taken aankunnen en voldoende uitdagingen zien.
"De invloed van het werk is zó groot, dat het werk uitgangspunt zou moeten zijn bij gezondheidscampagnes", aldus Van den Berg. Deze campagnes zijn traditioneel gericht op beïnvloeding van de leefstijl, zoals stoppen met roken en voldoende bewegen.
Top

Samenvatting conclusies
Het onderzoek draaide om de rol van verminderde gezondheid en verminderd werkvermogen op de arbeidsparticipatie en werkprestaties van werknemers. De volgende doelstellingen stonden centraal: (1) Wat is de relatie tussen verminderde gezondheid en uitval uit betaalde arbeid onder werknemers? (2) Welke individuele kenmerken, leefstijlfactoren en werkgerelateerde risicofactoren zijn geassocieerd met werkvermogen? En (3) Wat zijn de gevolgen van een verminderd werkvermogen voor ziekteverzuim en productiviteitsverlies op het werk en worden deze gevolgen beïnvloed door werkgerelateerde kenmerken?

Opvallende conclusies uit het proefschrift:
Verminderde ervaren gezondheid wordt sterk geassocieerd met verlies van betaald werk als gevolg van pensioen, werkloosheid, of arbeidsongeschiktheid, gecontroleerd voor individuele en werkgerelateerde kenmerken.
Belangrijke factoren voor vroegpensioen zijn verminderde gezondheid, alleenstaand, hoge fysieke werkeisen, hoge werkdruk, lage werktevredenheid en gebrek aan fysieke activiteit in de vrije tijd. Sociale steun en een stimulerende leiderschapstijl kunnen buffers zijn in dit proces.
Gebrek aan fysieke inspanning in de vrije tijd, slechte spiercapaciteit, oudere leeftijd, obesitas, hoge mentale taakeisen, gebrek aan autonomie, slechte fysische werkomstandigheden en hoge fysieke taakeisen worden geassocieerd met verminderd werkvermogen.
De ‘multifactoriele’ aard van werkvermogen moet worden meegenomen in gezondheidsbevorderende programma’s gericht op het behouden en verbeteren van arbeidsparticipatie en verbetering van werkprestaties.
Werkvermogen van kantoorpersoneel in de commerciële dienstverlening wordt sterk geassocieerd met psychosociale factoren op het werk, zoals teamwork, omgaan met stress en zelfontwikkeling, en in mindere mate met stressvolle levensgebeurtenissen, gebrek aan fysieke inspanning en obesitas.
Met betrekking tot werkvermogen blijkt de invloed van ongezonde leefstijlfactoren belangrijker voor oudere werknemers dan voor hun jongere collega’s. De sterke associaties tussen psychosociale factoren op het werk en mentale gezondheid en werkvermogen suggereren dat gezondheidsbevordering in deze populatie zich eerder zou moeten richten op werkomstandigheden dan individuele leefstijlfactoren.
Voorspellers van gemiddeld en langdurig ziekteverzuim waren: oudere leeftijd, obesitas, roken, handmatig tillen, gebrek aan regelmogelijkheden, beperkt longvolume en een minder-dan-uitstekend werkvermogen.
Productiviteitsverlies op het werk wordt geassocieerd met gebrek aan regelmogelijkheden, gebrek aan afwisseling en hoge taakeisen.
Het negatieve effect van verminderd werkvermogen op werkprestatie kan gedeeltelijk worden gecompenseerd door het vergroten van de invloed van de werknemer op de werkvolgorde en werksnelheid.
Top

Bronnen
Arbo Online
Erasmus Universiteit Rotterdam
Terug