Print pagina

Harder werken voor een boze baas?! - TQ©


21 augustus 2007

Harvard studie
Passie, emotie en perceptie
Studie EUR: een goede manager laat zijn emoties zien
Match tussen emoties
Uitzonderingen bevestigen de regel?


Werknemers die een goede dag hebben, presteren beter. Dat klinkt logisch. Managers zouden er heel wat voor over hebben als ze wisten hoe ze dit konden beïnvloeden. Waarschijnlijk is het antwoord dichterbij dan ze denken: de grootste invloed op de manier waarop medewerkers de dag ervaren, heeft de manager zelf! Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek aan de Harvard University naar het ‘innerlijke werkleven’ van werknemers. Maar wie denkt dat managers daarom voorzichtig moeten omgaan met hun medewerkers, heeft het mis. Want uit een onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam komt naar voren dat managers hun emoties best wat vaker mogen laten zien. Zelfs boosheid is niet uit den boze… Het lijkt wellicht ongepast, maar het laten zien van emoties blijkt in bepaalde situaties juist zeer effectief om mensen aan te sturen. Zouden werknemers dan toch harder werken voor een boze baas?
Top

Harvard studie
Naast toegang tot goede informatie en financiële prikkels, is het innerlijke werkleven een cruciale motor voor de prestaties van werknemers, zeker bij kenniswerk. Harvard-hoogleraar Teresa Amabile: “Dit vereist een heel andere manier van denken van managers. Leiders moeten zichzelf nodig gaan beschouwen als servicepersoneel. Het is de manager die toeziet op de behoefte van de mensen die dag in dag uit het complexe werk in de loopgraven verrichten.” Wat haar betreft is de leider er om de tijd, ruimte en mentale energie van zijn medewerkers te beschermen, zodat ze creatief werk kunnen verrichten.
Maar hoe meet je het ‘dynamische onderlinge spel' tussen percepties, emoties en motivatie - de drie elementen waaruit het innerlijke werkleven volgens de onderzoekers bestaat? Ze selecteerden 238 professionals die samenwerkten in 26 projectteams en lieten hen een dagboek bijhouden voor de duur van hun project. Elke dag ontvingen de deelnemers een standaard e-mail met het verzoek om een opvallende gebeurtenis van die dag te beschrijven. Het ging erom te kunnen lezen wat zij van de gebeurtenis vonden, wat het hen te vertellen had over hun werk, hun team, hun organisatie of over henzelf en hoe zij zich voelden door de gebeurtenis. Daarnaast vroegen de onderzoekers aan de deelnemers of zij zichzelf en hun teamgenoten maandelijks wilden beoordelen op zaken als creativiteit, werkkwaliteit, commitment en bijdrage aan de samenhang van het team. Aangezien complete teams aan het onderzoek meededen, ontstond een goed inzicht in de functie en gevolgen van gedeelde gebeurtenissen op het werk.
Top

Passie, emotie en perceptie
Op basis van 12.000 dagboekbijdragen in drie jaar vonden de onderzoekers het bewijs dat percepties, emoties en motivatie op het werk een enorme invloed hebben op verscheidene dimensies van de prestaties van werknemers: hoe groter de passie voor het werk, hoe positiever de emoties en hoe positiever de percepties, des te beter waren de prestaties.
Het grootste verschil tussen een goede en een slechte dag op het werk, wordt gemaakt door het gevoel van werknemers dat ze vooruitgang in hun werk kunnen boeken. Waardering van anderen krijgen zonder dat je vooruitgang in je werk ervaart, blijkt weinig positieve impact te hebben en zelfs bij te dragen aan cynisme. Maar wel vooruitgang in je werk boeken zonder erkenning, of erger nog: met kritiek op kleinigheden, leidt tot boosheid en verdriet. Verreweg de meest positieve invloed op het innerlijk werkleven hebben periodes waarin mensen weten dat ze goed gewerkt hebben en dat hun managers dat op een goede manier erkennen.
Top

Studie EUR: een goede manager laat zijn emoties zien
Dat het laten zien van emoties in bepaalde situaties zeer effectief is om mensen aan te sturen, stelt Frederic Damen in zijn proefschrift De leiding nemen: de rol van affect in leiderschapseffectiviteit. Hij onderzocht wat een leider effectief maakt en ontdekte dat emoties een belangrijke rol spelen bij het motiveren van medewerkers. Goed leiderschap is van groot belang voor het overleven en de groei van organisaties. Vanuit psychologisch perspectief is dat het motiveren van volgers tot het behalen van goede prestaties. In dit motivatieproces spelen emoties een belangrijke rol. Zeker bij crises en in reorganisaties waar vaak heftige emoties opborrelen. Die zijn er niet voor niets, ze hebben een sterke functie op de werkvloer. En dit geldt niet alleen voor de emoties van de leidinggevende, maar ook voor die van de medewerkers.
Top

Match tussen emoties
Uit de experimenten van Damen blijkt dat mensen behoefte hebben aan duidelijkheid. “Medewerkers werken harder voor een boze baas. Belangrijk is de timing. Het is niet de bedoeling dat mensen bang worden. Dat moet je als baas goed aanvoelen. Mensen willen in crisissituaties weten wat ze moeten doen.” Het is belangrijk om als baas actieve emoties te tonen zoals boosheid of enthousiasme. Daar worden medewerkers door gestimuleerd. Met teleurstelling kunnen ze niet goed uit de voeten. Maar boosheid is in een crisissituatie een gepastere emotie dan enthousiasme. Het kan de medewerker op korte termijn beter op scherp stellen. Voorwaarde hiervoor is wel, dat de medewerkers zelf op dat moment niet gebukt gaan onder spanningen of stress. In dat geval doen ze niets met de vaak subtiele emotionele informatie van hun manager. Enthousiasme werkt positief als het goed gaat op het werk, omdat medewerkers de leidinggevende als charismatisch gaan zien en die zijn nou eenmaal effectiever. Damen spreekt dan ook van een match tussen emoties van de medewerkers en leidinggevenden: boze leidinggevenden vinden goed gehoor bij boze medewerkers en enthousiaste medewerkers doen het goed als hun leidinggevende ook enthousiast is.
Top

Uitzonderingen bevestigen de regel?
Dat timing en dosering belangrijk is bij het tonen van emoties, blijkt wel uit het volgende voorbeeld dat we tegenkwamen in het tv-programma Zembla over arts-assistenten in opleiding. Zij vertelden dat ze niet kritisch durven zijn op hun begeleidend specialist, omdat dat hun baan kan kosten. ‘Het klimaat is er een waarbij je erg bang gemaakt wordt, gedreigd en uitgekafferd.’ Er wordt geregeld gedreigd met het ontnemen van hun opleidingsplek. En dat is wel het laatste wat een arts in opleiding wil, want de opleidingsplaatsen liggen niet voor het oprapen. Als een arts in opleiding er in moeilijke situaties niet uitkomt, kan hij altijd zijn supervisor bellen om naar het ziekenhuis te komen, zo is de regel. Maar dat blijkt in de praktijk vaak anders te gaan. Bellen omdat je er niet uitkomt, wordt regelmatig gezien als gebrek aan kennis. En iets zeggen over de zware verantwoordelijkheid die je als arts in opleiding hebt, of over de lange dagen en de overuren, wordt ook niet bepaald gewaardeerd. Dat wordt ervaren als een gebrek aan motivatie.
Top

Bronnen
Harvard Business Review
Persbericht EUR
Zembla


Terug