Print pagina

Bedrijfsjuristen vinden advocaten veel te duur en te weinig businessgedreven


Legal management is eigenlijk risicomanagement
Vraag en aanbod sluiten niet altijd aan
Ook bedrijfsjuristen denken nog onvoldoende mee
Onderzoeksconclusies op hoofdlijnen

Bedrijfsjuristen vinden dat specialistisch werk gemiddeld 44% goedkoper kan dan wat advocatenkantoren redelijk vinden, een forse stijging ten opzichte van 2008. Dat blijkt uit het onderzoek 'Trends in de commerciële juridische dienstverlening', uitgevoerd door Boer & Croon in samenwerking met Baskerville en Nyenrode.
Er zit meer dan 150 euro verschil tussen wat bedrijfsjuristen en advocatenkantoren een redelijk tarief vinden voor complex en specialistisch advies (357 versus 514 euro per uur). Voor aanvang van de recessie lag dit 93 euro uit elkaar. De druk op de tarieven heeft de afgelopen jaren gezorgd voor een daling, maar de markt verwacht nu een stabilisatie van de tarieven. Het ‘uurtje factuurtje’-model verliest terrein ten opzichte van vaste prijsafspraken; ongeveer 25% van de omzet wordt op basis van vaste prijsafspraken gedeclareerd, een stijging ten opzichte van de periode voor de recessie.

Legal management is eigenlijk risicomanagement
Volgens hoogleraar Bedrijfsrecht Antoni Brack (tevens juridisch consultant bij TQC) loopt de discussie hierover al enkele jaren. “Het onderzoek waar het over gaat, betreft een flink aantal grote advocatenkantoren en een aantal grote ondernemingen met een eigen juridische afdeling. Zelfs met een eigen juridische afdeling heeft een groot bedrijf soms een advocaat nodig voor het voeren van procedures en voor specialistisch advies, waarvoor men de kennis zelf niet in huis heeft. De kwestie is zeker ook voor het MKB van belang, maar de trend voor deze discussie wordt gezet in het ‘grote’ bedrijfsleven. De discussie over de te hoge tarieven van advocatenkantoren loopt al enkele jaren. Maar er speelt iets anders dat voor het hele bedrijfsleven, dus ook het MKB, even belangrijk is. Men wil best een wat hoger tarief betalen als het advies maar maatwerk is. Maar wat blijkt telkens weer: veel advocaten, waaronder de veelverdienende partners, hebben echt te weinig kennis van bedrijfsvoering en komen dus met adviezen en oplossingen die niet tailor-made zijn; ze begrijpen de business van hun klanten niet. Verder denken bedrijfsjuristen te weinig mee met hun interne klanten, ze wachten vaak totdat er een juridisch probleem is waar ze mee aan het werk kunnen. Er is te weinig begrip voor het inzicht dat legal management in belangrijke mate risicomanagement is. En dat preventief juridisch bezig zijn heel kosteneffectief is.”
Top

Vraag en aanbod sluiten niet altijd aan
In het onderzoek valt op dat bijna 40% van de ondervraagde managing partners van advocatenkantoren geen goed beeld heeft van het functioneren van de juridische afdeling binnen een bedrijf. Daardoor sluiten vraag en aanbod niet altijd op elkaar aan. Van advocaten wordt een steeds groter begrip van de wereld van de klant verwacht, om zo meer strategisch te kunnen adviseren. Hoewel advocatenkantoren van alles doen om hun medewerkers hierin te trainen, schieten ze nog tekort om de business van hun klanten echt goed te begrijpen, zo stellen bedrijfsjuristen. Vooral stagiaires moeten het ontgelden: bedrijfsjuristen zijn kritisch over de prijs die ze moeten betalen ten opzichte van de toegevoegde waarde die stagiaires leveren. Opvallend genoeg bevestigen de managing partners van advocatenkantoren dat beeld.
Top

Ook bedrijfsjuristen denken nog onvoldoende mee
Het tweede deel van het rapport gaat over het functioneren van juridische afdelingen. Dat de vraag naar juridische ondersteuning verandert, heeft ook te maken met de trend dat de positie van de bedrijfsjuridische functie binnen ondernemingen steeds meer businessgedreven wordt. De integratie met de business neemt toe, met zowel een verdieping als een verbreding van de juridische functie tot gevolg. Harm Cammel, managing partner van Baskerville: "Je ziet een duidelijke ontwikkeling waarbij bedrijfsjuristen goed worden beoordeeld op hun vakinhoudelijke kennis, maar onvoldoende punten scoren op het meedenken met de business. Er wordt van juristen verwacht dat zij proactief op zoek gaan naar de behoeften die er leven in de organisatie, bij de Raad van Bestuur bijvoorbeeld of de verschillende business units. De invulling van de juridische functie verandert hiermee sterk: van branden blussen naar preventie. Dit biedt een uitgelezen kans voor legal managers en hun team om hun organisatorische en management kwaliteiten verder te ontwikkelen."
Top

   
 
  

Onderzoeksconclusies op hoofdlijnen

Relatie tussen bedrijven en advocatenkantoren
● bedrijven lijken bij het inschakelen van advocatenkantoren steeds vaker te shoppen tussen (steeds meer) verschillende kantoren
● daarbij zet de trend door dat bedrijven onderscheid maken tussen waar ze hoog en laag complex werk uitbesteden, evenals het gebruik van prijsafspraken tussen bedrijven en hun vaste leveranciers
● daarbij komt dat bedrijven steeds actiever selecteren en beoordelen op de prijs-kwaliteitverhouding
● de conclusie is dat de relatie tussen vraag- en aanbodzijde verder is verzakelijkt en dat de concurrentiedruk in de top van de commerciële advocatuur blijft toenemen
● in de perceptie van bedrijven worstelen advocatenkantoren nog altijd met de marktvraag naar meer business georiënteerd advies, ondanks dat advocatenkantoren daar hun medewerkers in trainen
● de 'value for money' van met name stagiaires wordt nog altijd matig beoordeeld. Opvallend is dat advocatenkantoren deze kritiek (h)erkennen: zij laten zich nog kritischer dan de bedrijfsjuristen uit over de value for money van stagiaires ten opzichte van die van partners
● er bestaat over en weer een grote kloof in het oordeel over de efficiëntie van de ander, waarbij opvalt dat veel advocatenkantoren geringe kennis hebben van het reilen en zeilen op juridische afdelingen: bijna 40% van de managing partners zegt geen goed beeld te hebben van het functioneren van juridische afdelingen
● onder druk van klant en markt zijn advocatenkantoren steeds meer genoodzaakt zich aan eerdere prijsindicaties te houden; terwijl klanten juist op het punt van prijsindicaties ruimte voor verbetering zien bij de advocatenkantoren
● alternatieve prijsarrangementen als fixed en capped fees zijn een stabiele factor geworden in de beloning van juridische diensten, ten koste het traditionele 'uurtje factuurtje'. Inschatting is dat nu circa 25% van de juridische kosten in dit segment op basis van vaste prijsafspraken gaat
● de verwachting is dat de tarieven de komende jaren stabiliseren, maar de kloof in perceptie over wat een redelijk tarief is voor 'complex, specialistisch advies', is sinds het begin van de recessie sterk toegenomen: van een verschil van 23% twee jaar geleden naar een verschil van 44% nu

Positie van de bedrijfsjuridische functie binnen organisaties
● de bedrijfsjuridische functie wordt steeds meer businessgedreven. De vakinhoudelijke waardering voor het ad hoc uitvoeren van opdrachten (= branden blussen) is met ±8 goed maar er is behoefte bij zowel bedrijfsjuristen als interne klanten om de impact van de legal functie scherper in beeld te krijgen (= structurele preventie)
● juridische afdelingen moeten zichtbaarder maken wat hun toegevoegde waarde is. Het gebruik van benchmarks helpt daarbij. Zoals bijvoorbeeld de legal kosten relateren aan de omzet van het bedrijf. Dit wordt slechts door 31% van de respondenten gedaan.
● om goed aan de veranderende wensen te voldoen, moeten legal managers hun afdeling en functie een andere invulling geven. Het actief coördineren en anticiperen op risk management en legal management wordt belangrijker. Bovendien krijgen juridische afdelingen nieuwe taken erbij, zoals compliance. Hierdoor wordt de rol van de juridische afdelingen structureel breder
● de personele structuur van de juridische afdeling wordt meer afgestemd op de business en er is regelmatig intern contact met bijvoorbeeld de Raad van Bestuur of de verschillende business units over de ontwikkelingen binnen het bedrijf. 94% van de respondenten geeft aan minimaal 2 keer per jaar intern overleg te plegen
legal managers moeten meer gaan werken op basis van een concreet plan dat afgestemd is op de ontwikkeling van 'hun' bedrijf. Slechts 52% van de respondenten geeft aan dat al te doen.
Top

 
     

Bron: Bedrijfenjurist.nl


Terug