Print pagina

Juridische ondersteuning: een nieuwe dienst van TQC - TQ©


Bemiddelen is beter dan procederen!
Bedrijfsrecht op een bedrijfskundige manier
'Veel ondernemers maken zich niet druk om juridische zaken'
Bedrijfsjuridische Audit
Enkele vragen uit de Bedrijfsjuridische Audit

Noem ‘bedrijfsrecht’ en je denkt aan eigendomsrecht, rechtspersonen, mededingingsrecht, arbeidsrecht, claims, productaansprakelijkheid of productveiligheidsrecht. Maar er zit een hele wereld aan juridische details achter deze onderwerpen. Zo veel, dat je niet eens weet wat je er allemaal mee moet of kunt. Kleine dingen die je over het hoofd ziet, kunnen grote consequenties hebben. Zeker in deze tijd van economische crisis. Ondernemers - en vooral kleine ondernemers - moeten tegenwoordig alles uit de kast halen om het hoofd boven water te houden. Juridische zaken die je niet op orde hebt, kunnen een valkuil zijn.
Of het nu gaat om kleine of grote vraagstukken, u kunt vanaf september 2009 bij TQC terecht voor juridische ondersteuning. Voor deze nieuwe dienst is Antoni Brack als juridisch coach en consultant aan TQC verbonden. Hij is hoogleraar Bedrijfsrecht aan de Universiteit Twente en heeft tijdens zijn loopbaan veel bedrijfservaring opgedaan. Organisaties kunnen via TQC gebruikmaken van zijn praktische kennis en deskundigheid. Dit artikel geeft u de gelegenheid met hem kennis te maken.
Top

Bemiddelen is beter dan procederen!
“Grote ondernemingen hebben bedrijfsjuristen in dienst, maar het MKB of kleiner kan zich dat niet veroorloven. Voor grote juridische klussen huur je een interim bedrijfsjurist in, maar dat doe je niet voor losse onderwerpen. Ik heb gemerkt dat veel bedrijven behoefte hebben aan begrijpelijk juridisch advies, want er zijn tal van juridische problemen waar de ondernemer zelf geen kennis van heeft”, aldus Antoni Brack. Hij snapt wat er in organisaties gebeurt en wat managers, bedrijfskundigen en organisatiedeskundigen doen. Zijn credo is: bemiddelen is beter dan procederen! Hij regelde een outplacement uiteindelijk tot tevredenheid van werkgever en werknemer. Hij hielp een ondernemer het management van klachten te gebruiken voor de verbetering van het productontwerp. Zijn meerwaarde is het toepassen van recht in een concrete bedrijfssituatie. En bij TQC komt dat helemaal tot zijn recht!
Top

   
  

Profiel Antoni Brack
Geboren: 1949
Hij studeerde Rechten in Groningen en ging na zijn militaire dienst werken bij de Universiteit Twente. Sinds 1991 is hij hoogleraar Bedrijfsrecht bij de faculteit Management en Bestuur. Hij doet onderzoek naar methoden van juridische diagnose en organisatieadvies. Hij heeft in de functie van adviseur en toezichthouder veel praktische bedrijfservaring opgedaan: als bestuurslid van De Losserhof (een instelling voor geestelijk en meervoudig gehandicapten), als voorzitter van de raad van toezicht van Consument en Veiligheid (bekend van de SIRE-vuurwerkcampagne) en als commissaris van een chemisch bedrijf. Hij heeft de juridische ondersteuning van startende ondernemers bij Kennispark georganiseerd en is daar eindverantwoordelijk voor. Hij is raadsheer-plaatsvervanger (parttime rechter) in het Gerechtshof Arnhem.
Vanaf september 2009 is hij juridisch coach en consultant bij TQC. Zijn kenmerken: de trefwoorden first en second opinion en de methode Managerial Law.

    
   

Bedrijfsrecht op een bedrijfskundige manier
Antoni Brack studeerde rechten in Groningen en vanaf 1973 doorliep hij de hele universitaire carrière. Hij promoveerde in 1981 en werd daarna hoogleraar. “Essentieel voor mijn carrière was de keuze om niet in een juridische, maar in een bedrijfskundige faculteit te werken. Ik ben overwegend generalist en wil juridische aspecten breed benaderen. In een bedrijfskundige faculteit kan ik veel breder en toegepaster werken.”
Antoni Brack doet bij de faculteit Management en Bestuur van de Universiteit Twente (UT) onderzoek naar bedrijfsjuridische diagnose en legal audit. TQC vroeg hem waarom hij als wetenschapper het stuur een draai gaf. “Op een gegeven moment vond ik het niet meer zo spannend om artikelen gepubliceerd te krijgen in Amerikaanse tijdschriften. Dat was op het moment dat in de wetenschap het begrip ‘kennisvalorisatie’ opkwam, of wat men vroeger kennistransfer noemde. De gedachte hierachter is dat als we met belastinggeld kennis ontwikkelen, je ook moet bevorderen dat de samenleving en het bedrijfsleven hier iets aan heeft. Dat sprak me meer aan. De volgende stap was om op een bredere manier te werk te gaan met bedrijfsjuridische adviezen en dat werd de combinatie van wat ik noem: first en second opinion en Managerial Law. Managerial Law is eigenlijk bedrijfsrecht op een bedrijfskundige manier. Van deze methode is een boek uitgebracht en het wordt door studenten op de universiteit en hbo gebruikt.”
Antoni Brack zocht een organisatieadviesbureau om zijn ambities waar te maken en zich als juridisch adviseur in te zetten. “De doorslag gaf dat TQC is ontwikkeld op de faculteit Bedrijfskunde van de UT en daarna door TSM Business School is overgenomen. Ik ben vanuit de UT een van de oprichters geweest van TSM Business School, waar TQC een aantal jaren is ondergebracht. Gerard Berendsen en ik waren collega’s en vorig jaar heb ik contact gezocht met hem. Management van kwaliteit in brede zin is onze gemeenschappelijke interesse. Wij werken graag samen met ondernemers die de ambitie hebben om dingen goed te doen. In mijn geval gaat het dan om juridische kwaliteit, de kwaliteit van het juridische management. Deze uitbreiding van TQC is voor beide partijen een welkome aanvulling.”
Top

“Veel ondernemers maken zich niet druk om juridische zaken”
“Ondernemers kijken doorgaans naar hun bedrijf met een bedrijfskundige blik. Ze zijn bezig met het management van hun productie en personeel en met commercieel, financieel en strategisch management. De methode Managerial Law is qua inhoud juridisch. Zo gaat Managerial Law bijvoorbeeld over juridische aspecten van personeels- en productiemanagement en in termen van kwaliteitsmanagement heb ik het over productaansprakelijkheid en productveiligheid. Op deze manier maak je eigenlijk de juridische agenda voor de manager. Als de ondernemer dat goed voor elkaar heeft, heeft hij een voorsprong op de concurrent. Ga maar na: hoe vaak zie je niet dat er commercieel van alles en nog wat wordt beloofd, terwijl er in de algemene voorwaarden met zoveel woorden staat dat men voor zijn beloften niet aansprakelijk is. Het beter afstemmen van commercieel en juridisch management kan concurrentievoordeel opleveren. Veel ondernemers maken zich niet druk om juridische zaken, en dat is ook wel begrijpelijk. Ik kan ze helpen bij het systematisch nadenken over juridische aspecten van hun bedrijfsvoering. Stel nou dat een ondernemer een juridisch probleem heeft, of hij dénkt dat hij een probleem heeft en hij weet niet goed wat hij ermee aan moet. Hij heeft bijvoorbeeld als werkgever in de arbeidsvoorwaarden met personeel standaard een beding van non-concurrentie opgenomen, maar heeft eigenlijk twijfels aan de geldigheid ervan. Onze first opinion is dan een eerste indruk van dat contract. Wat is er aan te doen: loop ik een risico of kan ik het zo laten? Laat je zo iets ten onrechte op zijn beloop, dan kost het later een veelvoud van de advieskosten aan proces- en advocatendeclaraties. Second opinion is wat het in de medische sfeer ook betekent: de juridische specialist. Stel dat je een brief van de tegenpartij krijgt en je wilt dat er een specialist naar kijkt, die er geen eigen belang bij heeft. Een advocaat zal al gauw zeggen dat er geprocedeerd moet worden. Maar misschien is een poging tot bemiddelen wel gewoon beter. Via de methode van Managerial Law werk ik op het niveau van first opinion. Op een aantal gebieden ben ik specialist en kan ik op het niveau van second opinion iets doen. Het kan ook zijn dat ik ‘nee’ moet verkopen en dan verwijs ik naar een deskundige collega.”
Top

Bedrijfsjuridische Audit
TQC biedt u als ondernemer juridische ondersteuning. Voor partners van TQC-Net geldt een gereduceerd tarief. U kunt allerhande juridische vragen stellen of een audit-instrument downloaden om uw bedrijf door te lichten op juridische kwaliteit. Deze Bedrijfsjuridische Audit is een door Antoni Brack samengestelde methode voor een self-assessment. Kijkt u in het kader hieronder om een indruk te krijgen van de vragen. Antoni Brack: “De methode sluit aan op de vijf managementgebieden waar iedere ondernemer, groot of klein, mee te maken heeft: productie-, personeels-, commercieel, financieel en strategisch management. Elk van deze vijf gebieden heeft weer z’n eigen onderverdeling waaraan je juridische onderwerpen kunt ophangen. Iedere ondernemer zou van tijd tot tijd zijn bedrijf eens juridisch moeten doorlichten, omdat het goed is een indruk te hebben van je eigen performance. Het is nuttig je periodiek af te vragen of er verbeteringen mogelijk zijn; in de organisatiekunde wordt niet voor niets gesproken van ‘continuous improvement’. Het spreekt vanzelf dat TQC graag uw gesprekspartner wil zijn naar aanleiding van zo’n self-assessment.”
Een audit wordt vaak ingezet bij de overname van een bedrijf. Advocaten lichten dan het over te nemen bedrijf juridisch door. Antoni Brack: “Ze doen een zogenaamd due diligence-onderzoek. Due diligence staat voor ‘adequate zorgvuldigheid’. Het is een standaardbegrip in de overnamewereld en de nadruk ligt op financiële kwesties. Maar waarom zou je dat alleen doen als je een bedrijf wilt overnemen? Wat wil ik eigenlijk met mijn bedrijf? Heb ik daar wel zeven BV’s voor nodig? Waarom wil mijn notaris van die ingewikkelde constructies? Natuurlijk moet je fiscale overwegingen meenemen, maar een woud van BV’s heeft ook zo zijn nadelen. Je kunt juridische instrumenten gebruiken om het doel na te streven. Je rechtsvorm moet een afspiegeling zijn van wat je wilt zijn. Als iemand op dit niveau een juridisch coach zoekt, moet je bij mij zijn. Niet voor het oprichten van nog een BV.” 
Top

     
  

Enkele vragen uit de Bedrijfsjuridische Audit

Productiemanagement
1. Verloopt uw productieproces zo beheerst, dat u eigenschappen van het product kunt garanderen of hebt u het liefst een zo groot mogelijke beperking (exoneratie) van aansprakelijkheid?
2. Geven co-makership-relaties aanleiding om nog eens goed te kijken naar productaansprakelijkheid en productveiligheid?

Personeelsmanagement
3. Met oproep-/afroeppersoneel loopt een werkgever nooit enig risico, toch?
4. Als u als werkgever non-concurrentiebedingen in arbeidscontracten opneemt, zijn die dan redelijk geformuleerd?
5. Verloopt de medezeggenschap in uw bedrijf naar tevredenheid; is er een werkbaar overleg of moet iemand eens naar de fricties kijken?

Commercieel management
6. Is het een goed idee om consumentenklachten door een geschillencommissie te laten behandelen?
7. Loop ik met mijn reclame-uitingen aansprakelijkheidsrisico’s, omdat ik te veel productperformance beloof?

Financieel management
8. Kan ik mijn algemene leverings- en betalingsvoorwaarden eens laten doorlichten zoals voor betalingstermijnen, eigendomsvoorbehoud en leverancierskrediet?
9. Gaat onze debiteurenadministratie bij incasso’s op de automatische piloot of is men alert op serieuze signalen van niet-betalende afnemers?

Strategisch management
10. Is onze juridische organisatie qua rechtsvorm en rechtspersoonlijkheid nog in lijn met de feitelijke activiteiten van ons bedrijf?
11. Als de samenwerking met een of meerdere andere bedrijven de vorm aanneemt van een strategische alliantie, levert dat dan qua mededingingsrecht (NMa) geen risico’s op?

  
   

Top
Terug